شاهکار مهندسی سلجوقی نیشابور جانی دوباره گرفت همزمان با هفته میراث فرهنگی و به مناسبت اتمام فاز نخست مرمت گنبد بزرگ شادمهرک، نشست تخصصی گنبدهای شادمهرک در آیینه معماری، مرمت، باستانشناسی و گردشگری با حضور جمعی از مسئولان ارشد استانی و شهرستانی، متخصصان، پیشکسوتان مرمت، فعالان حوزه فرهنگ و گردشگری و مردم محلی، در فضایی صمیمی در محل این بنای ارزشمند برگزار شد.
ثبت رکورد بیسابقه ۸ ماهه در عملیات مرمت گنبد بزرگ شادمهرک در ابتدای این نشست، حسن گیاهی، رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان نیشابور با ارائه گزارشی از روند عملیات اجرایی اظهار کرد: پروژه مرمت فاز نخست گنبد بزرگ شادمهرک ظرف مدت ۸ ماه با تلاش شبانهروزی به سرانجام رسید که اجرای علمی و اصولی این عملیات در چنین بازه زمانی کوتاهی، یک رکورد بینظیر در پروژههای مرمتی کشور محسوب میشود. 
تأکید بر احیای سرداب و دالانهای زیرزمینی و اتصال شادمهرک به آرامگاه عطار مهدی دونده، معاون استاندار و فرماندار ویژه نیشابور نیز در این مراسم با تحسین سرعت و کیفیت مرمت فاز نخست گنبد شادمهرک گفت: این گنبدها نقطه عطف معماری تاریخی نیشابور هستند. دغدغه اصلی ما توسعه گردشگری پایدار در منطقه است. در همین راستا، طرح ایجاد جاده دسترسی اختصاصی میان گنبدهای شادمهرک (مهرآباد) و آرامگاه عطار پس از تکمیل مطالعات کارشناسی باید هرچه سریعتر جهت اجرا ارائه شود. فرماندار نیشابور همچنین خواستار راهاندازی پایگاه میراث فرهنگی در گنبدهای مهرآباد شد و بر ضرورت آغاز فازهای بعدی از جمله احیا و مرمت فضای منحصربهفرد سرداب و دالانهای زیرزمینی بنا تأکید کرد. در ادامه، سعید رضادوست، مشاور استاندار خراسان رضوی، با تمجید از همافزایی شکلگرفته در این پروژه فراتر از ساختارهای پیچیده اداری، با نقلقولی از استاد شفیعی کدکنی یادآور شد: همانطور که دکتر شفیعی کدکنی فرمودهاند “باید برای نیشابور جان کند”؛ لذا هر اقدامی که برای اعتلای نیشابور لازم باشد، به طور همهجانبه مورد حمایت استاندار و مجموعه استان قرار خواهد گرفت. در ادامه این نشست دکتر هادی بکائیان مورخ و نویسنده نیشابوری با اشاره به نام تاریخی منطقه (مهرآباد) اظهار کرد:احتمال میرود پیشینه تاریخی این منطقه به دوران قبل از اسلام بازگردد که البته قطعیت آن نیازمند تحلیل دقیقتر دادههای باستانشناسی است. نبوغ مهندسی در سایه اصول جهانی؛ حفظ اصالت، مهمترین اصل در مرمت گنبد تاریخی شادمهرک در بخش تخصصی نشست، مهندس مهدی کوثری معاون شهرسازی و معماری شهرداری نیشابور، با تشریح ابعاد فنی و مهندسی بنا و تطبیق آن با نمونههای همدوره، به جایگاه ممتاز این اثر در تاریخ معماری ایران اشاره کرد و گنبد شادمهرک را نمونهای برجسته از نبوغ مهندسی در شیوه رازی دانست. وی اظهار داشت: این بنا با بهرهگیری از نظمی دقیق در هندسه و ساختار، از جلوههای شاخص معماری سلجوقی به شمار میرود و دور از ذهن نیست که در طراحی سازه آن، از اندیشههای ریاضیاتی و هندسی خیامی نیز الهام گرفته شده باشد. وی افزود: نحوه اجرای ترمبههای عمیق در کنجها و شکلگیری پایه هندسی ستاره شانزدهپر در گنبد، نشاندهنده تسلط شگفتانگیز معماران ایرانی بر محاسبات پیچیده و انتقال نیروهای سازهای است؛ موضوعی که ارزش فنی این بنا را دوچندان کرده و ضرورت دقت مضاعف در روند مرمت و استحکامبخشی آن را یادآور میشود. معاون شهرسازی و معماری شهرداری نیشابور همچنین با تشریح روشهای مرمت این بنا و انطباق آن با استانداردهای بینالمللی خاطرنشان کرد: حفظ اصالت اثر، پرهیز از بازسازیهای خیالی، رعایت اصل بازگشتپذیری و ایجاد تمایز میان اجزای اصلی بنا و مداخلات مرمتی، از جمله الزامات اساسی در فرآیند حفاظت از اینگونه آثار ارزشمند است؛ چراکه هرگونه اقدام شتابزده یا فاقد پشتوانه علمی میتواند به هویت تاریخی بنا آسیب وارد کند. کوثری در پایان، گنبد شادمهرک را سندی زنده از دانش معماری، هندسه و هنر ایرانی توصیف کرد و گفت:صیانت از نظم چهارایوانی، آجرکاریهای فاخر و منطق سازهای این اثر، ضرورتی انکارناپذیر است و هر مداخله باید به گونهای انجام شود که ضمن تثبیت کالبد بنا، اصالت سازهای آن برای آیندگان محفوظ بماند. دکتر حسن باصفا، باستانشناس و معاون دانشگاه نیشابور نیز نیشابور را یکی از کهنترین و غنیترین مناطق تاریخی کشور خواند و یادآور شد: عظمت معماری غیرمنقول نیشابور به حدی است که بخشهای برشخورده و گچبریهای بینظیر این دیار هماکنون در موزه بزرگ متروپولیتن نیویورک خودنمایی میکند و گنبدهای شادمهرک ظرفیتی عظیم برای معرفی این تمدن به شمار میروند. در این مراسم همچنین از زحمات شبانهروزی و دستان هنرمند ستاد سید محمد دانش استادکار برجسته مرمت این پروژه تجلیل به عمل آمد.
